Genellikle ısı yalıtımı gerektirmeyen tuğla bacaların içerisine (şaft içi) kılıf olarak yerleştirilebildiği gibi, inşaat halindeki binalarda da henüz baca şaftları açık iken de kullanılmaktadır.Minimum 0.50 mm. kalınlıkta AISI 316–316 L kalitede paslanmaz çelikten, otomatik robot kaynaklı olarak imal edilmektedir. Düşey yük alt ana taşıyıcı üzerinde taşınır ve modüller birleştirme kelepçeleri ile birleştirilirler.Muflu geçme seklinde imal edilen baca sistemlerinde geçme bölgelerinde basınç tipine göre ayrıca jel veya termoplastik conta kullanılmaktadır. Düşey yükü karşılayacak ara taşıyıcılar ve bacaların rijitliğini sağlayan duvar tip tutucu kelepçeler belirli mesafelerde kullanılmaktadır.

Tek cidar baca sistemlerinde ısıl geçirgenlikler yüksek olduğundan ısı kayıpları söz konusudur ve bu durum baca gazı çekişini negatif yönde etki etmektedir. Şaft içine yerleştirildiği için ikinci bir izolasyona gerek duyulmaz. Gaz dağıtım şirketlerinde de şaft içinde bulunduğu sürece hiçbir problem oluşturmaz. Kabulü yapılır.Montajı kolay bir baca tipidir. Baca şaftı kazan kapasitesine uygun baca çapına müsaade ettiği sürece tek cidar baca montajı her durumda yapılabilir. (inşaat veya bitmiş binalara vs.).Çift cidarlı bacalara göre daha ekonomiktirler.Basit Amprik formülle kazan kapasitesine göre yaklaşık baca çapını belirleyebiliriz.baca çapının uyup uymadığını kontrol için exel formatlı veya frmaların çıkardığı baca hesap programları kullanılır. Bu şekilde montajı biten bacaların baca teknik raporları düzenlenip , müşteriye teslim edilir.N1 ve P1 Basınç şartı ile çalışan bu sistemleri, CE deklarasyonuna uygun olarak AISI 316L kalite paslanmaz sac ve 0,4 – 0,5 – 0,6 -0,8 – 1,00 mm cidar kalınlıklarında imal edilir. Düşey sistemin mevcut bir şaftın içerisinden geçmesi ve şaftın yalnızca baca için tahsis edilmiş olması durumunda Tek Cidarlı Baca Sistemleri en iyi çözüm olarak kullanıcıya sunulmaktadır. İmalat yelpazesinde Ø100 den Ø1000 baca çapına kadar ölçüler bulunmaktadır.

Tek Cidarlı Baca sistemi, yapı içerisindeki baca gazı sıcaklığı düşük yakma sistemleridir. Tuğla baca kılıf olarak kullanılır. AISI  316 L kalitede paslanmaz çelikten, argon kaynaklı robot kaynaklı ve dijital kaynaklı olarak imal edilmektedir. Düşey yük alt ana taşıyıcı üzerinde taşınır ve modüller birleştirme kelepçeleri ile birleştirilirler ve montajı son derece kolaydır.

Ayrıca ısıl genleşmeleri karşılayacak ayarlanabilir parçalar, düşey yükü karşılayacak ara taşıyıcılar ve bacaların rijitliğini sağlayan duvar tip tutucu kelepçeler standartlara uygun mesafelerde kullanılmaktadır. Tek cidar baca sistemlerinde ısıl geçirgenlikler yüksek olduğundan ısı kayıpları söz konusudur ve bu çekişine negatif yönde etki etmektedir.

Başar Baca sistemleri yüksek kalitede lazer kesim sistemleri ile dijital ve robot  kaynak teknolojisi destekli üretilen bacalar negatif basınçlı sistemlerde muflu geçme ve pratik baca kelepçesi ile kolay ve güvenilir montaj imkânı sağlar.Pozitif basınçlı sistemlerde muf içinde kullanılan özel conta ve ısıya dayanaklı sıvı conta sızdırmazlık sağlanmıştır.

– Özel geçirmeli bağlantı.
– En modern makine ve üretim teknolojileri ile ISO sertifikalı kalite.
– Kelepçe sistemleriyle yüksek basınçlı kazanlarda tam sızdırmazlık.
– Doğal çekişli kazanlarda 600˚C sıcaklığa kadar dayanım.
– Birleşim yerleri tig kaynak
– EN ve ISO 9001 normlarına uygun.
 

 

Isıtma sistemleri, endüstriyel tesislerden konutlara kadar geniş bir yelpazede kullanılan temel enerji sistemlerinden biridir. Bu sistemlerin güvenli ve verimli çalışması, yalnızca cihaz kalitesiyle değil; aynı zamanda baca sisteminin yapısıyla da doğrudan ilişkilidir. Özellikle doğalgaz, katı ve sıvı yakıtlı cihazlarda kullanılan baca sistemleri arasında yer alan tek cidarlı baca sistemleri, düşük maliyetleri ve kolay montaj avantajlarıyla öne çıkar.

Bu makalede, tek cidarlı baca sistemlerinin yapısal özellikleri, kullanım alanları, avantaj ve dezavantajları, malzeme seçenekleri, yönetmelik gereklilikleri, montaj kriterleri ve bakım gereklilikleri detaylı şekilde ele alınacaktır.

1. TEK CİDARLI BACA SİSTEMİ NEDİR?

Tek cidarlı baca sistemleri, isminden de anlaşılacağı gibi sadece tek bir dış cidardan oluşan, genellikle paslanmaz çelikten veya galvaniz sacdan imal edilen baca sistemleridir. Bu bacalar, yanma sonucunda oluşan gazları cihazdan alarak dış ortama tahliye eden boru sistemleridir.

Bu sistemlerde herhangi bir yalıtım katmanı (izolasyon malzemesi) bulunmaz. Bu da onları çift cidarlı (yalıtımlı) sistemlerden ayıran temel farktır. Doğrudan cihaz çıkışına bağlanarak yatay ya da dikey olarak monte edilebilirler.

2. TEKNİK ÖZELLİKLER
2.1 Malzeme
Paslanmaz Çelik (AISI 316L, 304): Yoğuşmalı sistemlerde korozyon direnci için tercih edilir.

Galvaniz Sac: Ekonomik çözümler için idealdir; genellikle düşük sıcaklıklı sistemlerde kullanılır.

Alüminyum (Nadir Kullanılır): Hafif olmasına rağmen yüksek sıcaklığa karşı dayanıksızdır.

2.2 Çap Ölçüleri
Tek cidarlı baca sistemleri genellikle şu çaplarda üretilir:

80 mm

100 mm

120 mm

150 mm

200 mm ve üzeri (endüstriyel kullanım için)

2.3 Sızdırmazlık
Sızdırmazlık contaları, yüksek sıcaklığa dayanıklı silikon veya EPDM esaslı malzemelerden üretilir.

Yoğuşmalı sistemlerde baca içindeki aside dayanıklı özel conta sistemleri kullanılır.

2.4 Isıya Dayanım
Genellikle 200°C – 600°C arası sıcaklıklarda çalışabilir.

Katı yakıt sistemlerinde daha yüksek sıcaklık toleransına sahip modeller tercih edilir.

3. KULLANIM ALANLARI

Tek cidarlı baca sistemleri, hem konut tipi cihazlarda hem de endüstriyel tesisatlarda farklı amaçlarla kullanılabilir:

3.1 Evsel Uygulamalar
Konvansiyonel kombiler

Sobalar (doğalgaz, LPG, odun, kömür)

Şofbenler

Kat kaloriferleri

3.2 Ticari Alanlar
Restoran ve kafe mutfak bacaları

Fırın sistemleri

Boya kurutma odaları

Jeneratör egzoz sistemleri

3.3 Endüstriyel Uygulamalar
Buhar kazanları

Sıcak hava jeneratörleri

Termal yağ kazanları

Endüstriyel fırınlar

4. AVANTAJLARI
4.1 Maliyet Avantajı

Tek cidarlı baca sistemleri, çift cidarlı sistemlere göre çok daha ekonomik bir çözümdür. Malzeme tüketimi daha az olduğu için hem üretim hem montaj maliyeti düşüktür.

4.2 Kolay Montaj
Hafif yapıları sayesinde kolay taşınır ve monte edilir.

Modüler sistemli oldukları için saha montajı hızlıdır.

Kaynak gerektirmeyen flanşlı veya geçmeli sistemlerle kurulabilir.

4.3 Geniş Ürün Yelpazesi
Standart üretimlerin yanı sıra projeye özel olarak da üretilebilirler. Bu da hem estetik hem de işlevsellik anlamında geniş tasarım özgürlüğü sağlar.

5. DEZAVANTAJLARI
5.1 Isı Kayıpları
Tek cidarlı bacalarda yalıtım olmadığı için, atık gazın sıcaklığı dış ortama geçer ve bu da verim kaybı oluşturur.

5.2 Yoğuşma Riski
Soğuk hava ile temas eden baca yüzeyi, gazın içindeki su buharını yoğunlaştırır. Bu da zamanla paslanmaya ve sistemde bozulmalara yol açabilir.

5.3 Dış Ortam Kullanımı Kısıtlıdır
Yalıtımı olmayan bu sistemler dış hava koşullarına doğrudan maruz kalırsa:

Isı kaybı artar

Donma ve korozyon riski oluşur

CE ve TSE gibi belgeler geçersiz sayılabilir

Bu sebeple genellikle bina içi uygulamalarda ya da izole edilmiş şaftlarda tercih edilir.

6. YÖNETMELİK VE STANDARTLAR
6.1 TSE ve CE Uygunluğu
Türkiye’de doğalgaz sistemleri için TS EN 1856-1 ve TS EN 1443 standartları geçerlidir. Bu standartlara göre:

Baca sistemlerinin üretiminde kullanılan malzeme kalitesi,

Isıya dayanıklılığı,

Korozyon direnci,

Sızdırmazlık düzeyi belgelenmelidir.

6.2 Gaz Dağıtım Kuruluşları Gereklilikleri
İGDAŞ, EGO gibi şehir gazı dağıtıcıları tek cidarlı baca sistemlerinin:

Yönetmeliğe uygun çapta olmasını,

Uygun eğimle döşenmesini,

Sızdırmaz testinden geçmiş olmasını şart koşar.

7. MONTAJ VE KURULUM KRİTERLERİ
7.1 Eğim
Baca hattı, cihazdan yukarı doğru minimum %3 eğimle çıkmalıdır.

Bu, yoğuşma suyunun cihaz içine dönmesini engeller.

7.2 Dirsek Kullanımı
Mümkün olduğunca az dirsek kullanılmalı,

90° yerine 45° dönüşler tercih edilmelidir.

7.3 Sabitleme
Baca her 1.5 metrede bir sabitleme kelepçesiyle duvara tutturulmalıdır.

Titreşime ve yerinden oynamaya karşı güvenlik sağlar.

7.4 Sızdırmazlık
Tüm geçiş ve bağlantı noktalarına özel conta ve kelepçe uygulanmalıdır.

Yoğuşmalı sistemlerde mutlaka aside dayanıklı conta tercih edilmelidir.

7.5 Baca Ucu Konumu
Pencere, menfez ve hava girişlerine en az 50 cm mesafede olmalı.

Yaya yollarına, balkonlara veya cam önlerine yönlendirilmemelidir.

8. BAKIM VE PERİYODİK KONTROL
8.1 Temizlik
Bacalar yılda en az 1 kez temizlenmeli,

Özellikle yoğuşma oluşan sistemlerde iç cidarda biriken su ve tortular giderilmelidir.

8.2 Görsel Kontrol
Paslanma, delinme, gevşek bağlantılar kontrol edilmelidir.

Bacanın içinden yoğuşma suyu tahliyesi sağlıklı mı diye bakılmalıdır.

8.3 Sızdırmazlık Testi
Bacadan gaz kaçağı olup olmadığı test edilmelidir.

Gaz dağıtım firmaları bu testi montaj sonrası zorunlu tutmaktadır.

Tek cidarlı baca sistemleri doğru yerde ve uygun koşullarda kullanıldığında, ekonomik ve pratik çözümler sunar. Özellikle kapalı şaftlarda, bina içi dikey hatlarda, kısa mesafeli bağlantılarda ve düşük sıcaklık gerektiren sistemlerde mükemmel performans sağlar. Ancak dış ortamda kullanılması gerektiğinde, yalıtım eksikliği nedeniyle verim kaybı ve yoğuşma riskleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Her uygulama öncesinde sistemin ihtiyaçları doğru analiz edilmeli, baca çapı, malzeme kalitesi ve montaj şartları uzman kişilerce belirlenmelidir. Kalitesiz baca sistemleri, sadece cihaz verimini değil, kullanıcı güvenliğini de riske atar.